🔷كشتي سواري روزولت با عبدالعزيز

چهاردهم فوريه 2020 هفتاد و پنجمين سالروز آغاز اتحاد آمريكا با پادشاهي عربستان سعودي بود. چهاردهم فوريه 1945 فرانكلين روزولت، رئيس جمهوري وقت آمريكا با ملك عبدالعزيز بن عبدالرحمن آل سعود در مصر ملاقات كرد. دو رهبر شراكتي را پايه نهادند كه علي رغم مشكلات عديده و سخت، هفتاد و پنج سال است دوام يافته است. اين اتحاد با آينده متلاطمي مواجه است.

🔸ملاقات روزولت و ملك عبدالعزيز به دلايل امنيتي مخفي نگاه داشته شد.

تنها چند نفري از هر يك از طرفين از آن خبر داشتند. همزمان با نزديك شدن به آخرين روزهاي جنگ جهاني دوم، فرانكلين روزولت و ابن سعود بر عرشه ناو «يو اس اس كوئينسي» كه در تنگه كانال سوئز لنگر انداخته بود ملاقات كردند.

🔻روزولت از كنفرانس يالتا و ديدار با جوزف استالين، رهبر شوروي و وينستون چرچيل، نخست وزير بريتانيا باز مي‌گشت. وضع سلامتي روزولت خوب نبود و تنها چند هفته از عمرش باقي مانده بود. ابن سعود همراه با خيل محافظان، آشپزها، نوكرها و ستاره شناس و فالگير و خدمه و نديمان و چند راس گوسفند با يك ناو جنگي آمريكايي ديگر به نام «يو اس اس- مورفي» از جده آمده بود. پادشاه از اين كه مجبور شده بود همسرانش را در جده باقي بگذارد، خرسند نبود.

🔹غير از سفري كوتاه به بصره در عراق، اين اولين سفر او به خارج از شبه جزيره عربستان بود. رهبران آمريكا و عربستان سعودي توافق كردند تا براي ثبات در خاورميانه پس از جنگ همكاري كنند. آمريكا امنيت عربستان را تامين مي‌كرد و سعودي‌ها در عوض به آمريكا اجازه دسترسي به چاه‌هاي نفت را مي‌دادند.

آمريكا براي فعاليت در خاورميانه به پايگاه هوايي ظهران احتياج داشت. شركت‌هاي نفتي آمريكا فعاليت در عربستان را آغاز كرده بودند. دو هفته بعد، عربستان سعودي عليه آلمان نازي و امپراتوري ژاپن اعلان جنگ و كرسي خود در سازمان ملل متحد را حفظ كرد.

🔸چرچيل به محض مطلع شدن از ديدار فوق، بر ملاقات با ابن سعود اصرار ورزيد. در ناهار كاري ميان چرچيل و ابن سعود، چرچيل سيگار دود كرد و شامپاين نوشيد كه طرف سعودي اين را توهين قلمداد كرد.

🔻فرانكلين روزولت در ديدار قبلي، در زمان استراحت بين ملاقات، سيگارش را به تنهايي كشيده بود. ملاقات در ناو كوئينسي به دقت برنامه ريزي شده بود. شاهزاده فيصل، فرزند ابن سعود و پادشاه آينده سعودي، در نوامبر 1943 براي ترتيب دادن مقدمات دوستي به آمريكا سفر كرده بود. فيصل در اين سفر و براي ديدار با روزولت و مقامات ارشد اجرايي و قضايي آمريكا در قصر بلير-ميهمانخانه رسمي رياست جمهوري آمريكا واقع در مجاورت كاخ سفيد – اقامت داشت.

🔹فيصل 36 سال بيشتر نداشت، اما او از سال 1919 هنگامي كه در 12 سالگي براي مذاكره درباره آينده منطقه پس از جنگ جهاني اول به لندن رفته بود، به عنوان ديپلمات ارشد پدرش منصوب شده بود. او پس از واشنگتن و قبل از پرواز به لندن از تگزاس، نيومكزيكو، آريزونا، كاليفرنيا، كلرادو، ميشيگان، نيويورك، نيوجرسي و مريلند ديدار كرد.

حين همين سفر بود كه طرح پايگاه هوايي ظهران مورد توافق قرار گرفت و آمريكا كمك رساني نظامي به عربستان سعودي را آغاز كرد.

🔸از سال 1945 به بعد، همه روساي جمهوري آمريكا و پادشاهان سعودي بر اين كه شراكت واشنگتن و رياض از عرشه كوئينسي آغاز شد، صحه گذاشته اند. هرچند سايه نفت و امنيت همواره بر روابط رياض- واشنگتن سنگيني مي‌كرده است با اين حال بیش از هفت دهه روابط دو كشور فراز و فرودهاي زيادي به دنبال داشته است.